newsics.com / ನ್ಯೂಸಿಕ್ಸ್
ಬೆಂಗಳೂರು: ಚೆಕ್ ಬೌನ್ಸ್ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ದಂಡದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಪಾವತಿಸಲು ವಿಫಲರಾದಾಗ ವಿಧಿಸುವ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಯ ಕುರಿತು ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪೊಂದನ್ನು ನೀಡಿದೆ.
ಇಂತಹ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷೆ 6 ತಿಂಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿರುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎಂ. ನಾಗಪ್ರಸನ್ನ ಅವರಿದ್ದ ಏಕಸದಸ್ಯ ಪೀಠವು ಈ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ವಿಧಿಸುವ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಯು ಆ ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾದ ಗರಿಷ್ಠ ಮೂಲ ಶಿಕ್ಷೆಯ ನಾಲ್ಕನೇ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಮೀರಬಾರದು. ಅಂದರೆ, 6 ತಿಂಗಳಿಗಿಂತ ಅಧಿಕವಿರುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಪೀಠ ಹೇಳಿದೆ.
ಭಾರತೀಯ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 65 ಮತ್ತು ನೂತನ ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 8(3) ಅನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಶಿಕ್ಷೆಯ ಮಿತಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದೆ. “ನೆಗೋಶಿಯೇಬಲ್ ಇನ್ಸ್ಟ್ರುಮೆಂಟ್ಸ್ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 138ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಚೆಕ್ ಬೌನ್ಸ್ ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ಗರಿಷ್ಠ 2 ವರ್ಷಗಳ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ಅಥವಾ ಚೆಕ್ ಮೊತ್ತದ ದುಪ್ಪಟ್ಟು ದಂಡ ಅಥವಾ ಎರಡನ್ನೂ ವಿಧಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಐಪಿಸಿ ಸೆಕ್ಷನ್ 65 ರ ನಿಯಮದಂತೆ, ದಂಡ ಪಾವತಿಸದಿದ್ದಾಗ ವಿಧಿಸುವ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಯು ಗರಿಷ್ಠ ಶಿಕ್ಷೆಯ (2 ವರ್ಷ) 1/4 ರಷ್ಟು, ಅಂದರೆ 6 ತಿಂಗಳನ್ನು ಮೀರುವಂತಿಲ್ಲ” ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ದಂಡ ಪಾವತಿಸದಿದ್ದಾಗ ವಿಧಿಸುವ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಯು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶಿಕ್ಷೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಅದೊಂದು ದಂಡ ವಸೂಲಿಗೆ ಇರುವ ಒತ್ತಾಯದ ಕ್ರಮವಷ್ಟೇ. ಇದನ್ನು ಮೂಲ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿ ಬಳಸಬಾರದು. ಕೇವಲ ಹಣ ಪಾವತಿಸಲು ಅಸಮರ್ಥನಾದ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಬಂಧನದಲ್ಲಿಡುವುದು ಶಾಸಕಾಂಗದ ಆಶಯಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ.
“ಒಂದು ವೇಳೆ ಆರೋಪಿಯ ಬಳಿ ದಂಡ ಕಟ್ಟಲು ಹಣವಿದ್ದರೆ ಆತ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ಕೊಳೆಯಲು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಣವಿಲ್ಲದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಆತನನ್ನು ಜೈಲಿನಲ್ಲಿರಿಸುವುದರಿಂದ ಯಾರಿಗೂ ಲಾಭವಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ದೂರುದಾರರಿಗೆ ಕೇವಲ ವಿಕೃತ ಹಾಗೂ ದಂಡನಾತ್ಮಕ ತೃಪ್ತಿ ಸಿಗಬಹುದೇ ಹೊರತು ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಮಾನ್ಯತೆಯಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಪೀಠ ಕಟುವಾಗಿ ನುಡಿದಿದೆ.
ಅರ್ಜಿದಾರನು 2017ರಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯೊಂದರಿಂದ 10 ಕೋಟಿ ರೂ. ಸಾಲ ಪಡೆದಿದ್ದ. ಈ ಒಂದೇ ವಹಿವಾಟಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ 50 ಲಕ್ಷ ರೂ., 3.5 ಕೋಟಿ ರೂ. ಮತ್ತು 5 ಕೋಟಿ ರೂ. ಮೊತ್ತದ ಮೂರು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಚೆಕ್ ಬೌನ್ಸ್ ಪ್ರಕರಣಗಳು ದಾಖಲಾಗಿದ್ದವು. ದಂಡ ಪಾವತಿಸದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲೂ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ತಲಾ 3 ತಿಂಗಳ ಡೀಫಾಲ್ಟ್ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಿತ್ತು. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಆರೋಪಿಯು ಪರಪ್ಪನ ಅಗ್ರಹಾರ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರಾಗೃಹದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಆತ ಈಗಾಗಲೇ ದಂಡ ಪಾವತಿಸದ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ 6 ತಿಂಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಜೈಲುವಾಸ ಅನುಭವಿಸಿದ್ದ. ಇದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಆತ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿದ್ದ.
ಮೂರು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ವಿಧಿಸಲಾದ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಸಮೀಕರಿಸಿ, ಆರೋಪಿಯು ಈಗಾಗಲೇ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ಸಮಯವನ್ನೇ ಶಿಕ್ಷೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ” ಎಂದು ಆದೇಶ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಆದೇಶದ ಪ್ರತಿ ತಲುಪಿದ 4 ದಿನಗಳ ಒಳಗೆ ಅರ್ಜಿದಾರನನ್ನು ಜೈಲಿನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಬಾರ್ ಅಂಡ್ ಬೆಂಚ್ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.
ಈ ತೀರ್ಪು ಕೇವಲ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಯ ಮಿತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಬಾಕಿ ಹಣದ ವಸೂಲಾತಿಗಾಗಿ ದೂರುದಾರರು ಅಥವಾ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ನಡೆಸುವ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಈ ಆದೇಶ ಯಾವುದೇ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
