ನೇಪಾಳದ ಗದ್ದುಗೆಗೆ ಬಾಲೆನ್ ಶಾ? ; ಭಾರತ-ನೇಪಾಳ ಸಂಬಂಧಗಳ ಮೇಲೆ ಏನು ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತೆ?

https://youtube.com/shorts/I7q3Ny48oOg?si=RFP8giogzKefv9jC

newsics.com

ಕಠ್ಮಂಡು ಮೇಯರ್ ಬಾಲೆನ್ ಶಾ ಒಂದು ವೇಳೆ ನೇಪಾಳದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೇರಿದರೆ ಭಾರತದ ಪಾಲಿಗೆ ಅದು ಎಂತಹ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು ಎಂಬ ಮಾತುಗಳು ಈಗ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರಗೊಂಡಿದೆ.

ಅದರಲ್ಲೂ ಭಾರತದ ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶವಾದ ‘ಚಿಕನ್ ನೆಕ್’ ಅಥವಾ ಸಿಲಿಗುರಿ ಕಾರಿಡಾರ್ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಈ ಹಿಂದೆ ತಾಳಿದ್ದ ಕಠಿಣ ನಿಲುವು ಈಗ ಆತಂಕಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

ನೇಪಾಳದ ಸಂಸತ್ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಬಾರಿ ಹೊಸ ರಾಜಕೀಯ ಚಿತ್ರಣ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆ. ದೇಶದ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವ ಹೊಂದಿದ್ದ ಪರಂಪರಾಗತ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ಸವಾಲು ಎಸೆದಂತೆ ಯುವಶಕ್ತಿಯ ಅಲೆ ಎದ್ದಿದೆ. ರ್ಯಾಪರ್ ಆಗಿ ಖ್ಯಾತಿ ಗಳಿಸಿ ನಂತರ ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಕಠ್ಮಂಡುವಿನ ಮಾಜಿ ಮೇಯರ್ ಬಾಲೇಂದ್ರ ಶಾ, ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ “ಬಾಲೆನ್ ಶಾ” ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ನಾಯಕ, ಈ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ್ದಾರೆ.

ಬಾಲೆನ್ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಭಾರೀ ಮುನ್ನಡೆ!
ಬಾಲೆನ್ ಶಾ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವತಂತ್ರ ಪಕ್ಷ (RSP) ಈ ಬಾರಿ ನಡೆದ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಮುನ್ನಡೆ ಸಾಧಿಸುತ್ತಿದೆ. ನೇಪಾಳ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಮತ ಎಣಿಕೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಆರ್‌ಎಸ್‌ಪಿ ಈಗಾಗಲೇ ಆರು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದು, 110 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಟ್ರೆಂಡ್ ಮುಂದುವರಿದರೆ, ಕೇವಲ 35 ವರ್ಷದ ಬಾಲೆನ್ ಶಾ ನೇಪಾಳದ ಮುಂದಿನ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಜೆನ್ ಜಿ ಹವಾ!
ಈ ಚುನಾವಣೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಕೂಡ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ಕಳೆದ ವರ್ಷ ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ನಡೆದ Gen-Z ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ದೇಶದ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿತ್ತು. ಯುವಕರು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ, ಆಡಳಿತದ ವೈಫಲ್ಯ ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಬೀದಿಗೆ ಇಳಿದಿದ್ದರು. ಈ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಆಗಿನ ಪ್ರಧಾನಿ ಕೆ.ಪಿ. ಶರ್ಮಾ ಓಲಿ ಅವರ ರಾಜೀನಾಮೆ ಮತ್ತು ಸಂಸತ್ತಿನ ವಿಸರ್ಜನೆಗೆ ಒತ್ತಾಯಗಳು ಕೇಳಿಬಂದವು. ಆ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲೇ ಈಗ ನಡೆದಿರುವ ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು ದೇಶದ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ತಿರುವು ಎಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ವಿವಿಯಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಾಸ!
ವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಸಿವಿಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿರುವ ಬಾಲೆನ್ ಶಾ, ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಸ್ಟ್ರಕ್ಚರಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. 2015ರಲ್ಲಿ ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಭೂಕಂಪದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರು ರಕ್ಷಣಾ ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಈ ಕಾರ್ಯದಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತನಾಗಿ ಹೆಸರು ಬಂದಿತು.

ವಿದೇಶಾಂಗ ನಿಲುವಿನಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ!
ನೇಪಾಳದ ಯುವ ನಾಯಕ ಬಾಲೆನ್ ಶಾ ಅವರ ವಿದೇಶಾಂಗ ನಿಲುವಿನಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬದಲಾವಣೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದೆ. 2025ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಭಾರತ, ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ಬಗ್ಗೆ ಕಠಿಣವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಿದ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ ನಂತರ ಅದನ್ನು ಅಳಿಸಿ ತಮ್ಮ ನಿಲುವನ್ನು ಮೃದುವಾಗಿಸಿಕೊಂಡರು. ಈಗ ಅವರ ಪಕ್ಷ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವತಂತ್ರ ಪಾರ್ಟಿ ಸಮತೋಲಿತ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಗೆ ಬದ್ದವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಭಾಗವಾಗಿ, ಚೀನಾದ ಬೆಲ್ಟ್ ಆಂಡ್ ರೋಡ್ ಇನಿಷಿಯೇಟಿವ್ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಝಪಾ-5 ಪ್ರದೇಶದ ಡಮಾಕ್ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉದ್ಯಾನ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಣಾಳಿಕೆಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಭದ್ರತೆಗೆ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿರುವ ಸಿಲಿಗುರಿ ಕಾರಿಡಾರ್ ಪ್ರದೇಶದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿನ ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಭಾರತ-ನೇಪಾಳ ಸಂಬಂಧಗಳ ಮೇಲೆ ಏನು ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ?
ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿ ನಿಲುವು ಹೆಚ್ಚು ಸಮತೋಲಿತವಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಕಾಣುತ್ತಿದೆ. ಅವರ ಪಕ್ಷದ ಪ್ರಣಾಳಿಕೆ ಭಾರತ, ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ನಡುವಿನ ಸಮತೋಲಿತ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚೀನಾದ ಬೆಲ್ಟ್ ಅಂಡ್ ರೋಡ್ ಯೋಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲವು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟಿರುವುದು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ನಿರಾಳತೆಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ.

ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಆ ಹೇಳಿಕೆಗಳು!

ಬಾಲೆನ್ ಶಾ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವಿವಾದಕ್ಕೂ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ. 2023ರಲ್ಲಿ ಸೀತೆಯನ್ನು “ಭಾರತದ ಮಗಳು” ಎಂದು ಕರೆದ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಬೇಕೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಭಾರತ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾದ “ಅಖಂಡ ಭಾರತ” ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಅವರು “ಗ್ರೇಟರ್ ನೇಪಾಳ” ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ್ದರು.

ಇಸ್ರೇಲ್‌ನ್ನು ನಡುಗಿಸಿದೆ ಇರಾನ್‌ನ ಈ ಆಯುಧ; ಕ್ಲಸ್ಟರ್ ಬಾಂಬ್‌ಗಳು ಎಂದರೇನು?