newsics.com| ನ್ಯೂಸಿಕ್ಸ್
ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರ ಕುರಿತು ಹಲವು ರೀತಿಯ ಪೋಸ್ಟ್ಗಳು ಆಗಾಗ ವೈರಲ್ ಆಗುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ X (ಹಿಂದಿನ Twitter) ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ “Rahul Gandhi’s Secret Family Exposed” ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ವಿಡಿಯೋ ಮತ್ತು ಪೋಸ್ಟ್ಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಪೋಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯವರಿಗೆ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಆದರೆ ಈ ವೈರಲ್ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಸತ್ಯವಿದೆ? ಲಭ್ಯವಿರುವ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್-ಚೆಕ್ ವರದಿಗಳು ಏನು ಹೇಳುತ್ತವೆ? ನೋಡೋಣ.
ವೈರಲ್ ಪೋಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಏನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ?
ವೈರಲ್ ವಿಡಿಯೋ ಮತ್ತು ಪೋಸ್ಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಒಬ್ಬ ಮಹಿಳೆ ಹಾಗೂ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಕಾಣುವ ಕೆಲವು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿ, ಅವರು ಕೊಲಂಬಿಯಾ ಮೂಲದ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದು, ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳು ಲಂಡನ್ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು WikiLeaks ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದೆ ಎಂಬ ವಾದವೂ ಪೋಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ ಚೆಕ್ ಏನು ಹೇಳುತ್ತದೆ?
ಈ ಆರೋಪ ಹೊಸದಲ್ಲ. ಇದೇ ರೀತಿಯ ಸಂದೇಶಗಳು 2019ರಿಂದಲೇ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬಾರಿ ವೈರಲ್ ಆಗಿವೆ. ಆಗಲೇ ಅನೇಕ ಸ್ವತಂತ್ರ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್-ಚೆಕ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಈ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಸುಳ್ಳು (False) ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿವೆ.
ಪರಿಶೀಲನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:
WikiLeaks ಈ ರೀತಿಯ ಯಾವುದೇ ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿಲ್ಲ. ವೈರಲ್ ಪೋಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿರುವ ಈ ಹೇಳಿಕೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆ ಇಲ್ಲ.
* ವೈರಲ್ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯವರ ಪತ್ನಿ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಅದನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುವ ಯಾವುದೇ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ.
* ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಾಗೂ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಯಾವುದೇ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮಾಧ್ಯಮವೂ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿಯವರಿಗೆ “ರಹಸ್ಯ ಕುಟುಂಬ” ಇದೆ ಎಂಬ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿಲ್ಲ.
ಈ ರೀತಿಯ ಪೋಸ್ಟ್ಗಳು ಏಕೆ ವೈರಲ್ ಆಗುತ್ತವೆ?
ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರು, ಸಿನಿಮಾ ತಾರೆಯರು ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆಧಾರರಹಿತ ಅಥವಾ ಹಳೆಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿ ವೈರಲ್ ಮಾಡುವುದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚುನಾವಣೆ ಅಥವಾ ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆಗಳ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಪೋಸ್ಟ್ಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತವೆ.
ಯಾವುದೇ ವೈರಲ್ ಪೋಸ್ಟ್ನ್ನು ನಂಬುವ ಮೊದಲು:
* ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಸುದ್ದಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ವರದಿ ಮಾಡಿವೆಯೇ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.
* ಸ್ವತಂತ್ರ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್-ಚೆಕ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ವರದಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿ.
* “WikiLeaks ಹೇಳಿದೆ”, “ರಹಸ್ಯ ದಾಖಲೆ ಸೋರಿಕೆ” ಎಂಬಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಹೇಳಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಮೂಲವಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.
* ಕೇವಲ ವೈರಲ್ ಆಗಿದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸತ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಡಿ.
ಪ್ರಸ್ತುತ ವೈರಲ್ ಆಗುತ್ತಿರುವ Rahul Gandhi’s Secret Family Exposed ಎಂಬ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಯಾವುದೇ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇದೇ ಆರೋಪವನ್ನು ಹಿಂದೆಯೂ ಹಲವು ಬಾರಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದ್ದು, ಸ್ವತಂತ್ರ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್-ಚೆಕ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅದನ್ನು ಸುಳ್ಳು ಮತ್ತು ದಾರಿತಪ್ಪಿಸುವ ಮಾಹಿತಿ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಈ ವೈರಲ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ಸತ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಿಲ್ಲ.
